Zdrowie z ogrodu

W Polsce seler uprawiany jest jako roślina warzywna, ogrodowa w dwóch odmianach: liściastej i korzennej. Przede wszystkim uprawia się odmianę, której korzenie i liście używane są jako przyprawa kuchenna, korzenie zaś jako jarzyna. Odmianę liściastą również spożywa się jako jarzynę.

Zarówno liście jak i korzenie zawierają surowce lecznicze. Są to między innymi cholina, asparagina, mannit, glutamina, śluzy flawonowe, glikozydy, olejki eteryczne i inne związki typu furokumaryn, z których najbardziej czynny jest psolaren. Ponadto seler zawiera witaminy i mikroelementy.

Witaminy: A, prowitamina A, B1, B2, B6, PP, E, C, kwas nikotynowy.
Mikroelementy: sód potas, magnez, mangan, chlor, siarka, wapń, fosfor, żelazo.
Seler zawiera również węglowodany (cukry i skrobia), tłuszcze i białka, wodę, 9 ważnych aminokwasów, w tym walinę wspomagająca mechanizm widzenia, kwas jabłkowy oraz cytrynowy.

Właściwości lecznicze

Surowy seler stosowany wewnętrznie działa wzmacniająco, rozwalniająco, wzbogaca organizm w składniki mineralne, leczy gościec, kamicę moczanową, wzdęcia, kolki żołądkowe, łagodzi sklerozę, działa przeciwszkorbutowo, leczy reumatyzm, otyłość, poprawia przemianę materii, działa odmładzająco, wzbogaca pracę nerek, wątroby, działa korzystnie na dolegliwości sercowe, jest dobrze tolerowany przez cukrzyków i działa korzystnie na nieżyt oskrzeli.
Stosowany zewnętrznie działa kojąco na rany i odmrożenia w sposób bardzo łagodny, nie parząc jak chrzan i papryka. Leczy też zapalenie powiek i miejscowe odbarwienie skóry.

Sposób użycia

Na użytek wewnętrzny

Korzeń utarty na tarce jarzynowej, z dodatkiem różnych warzyw wymieszany z łyżką śmietany i majonezu oraz przyprawami ziołowymi, jest znakomitą surówką, której skład można ciągle zmieniać. Aby uniknąć monotonii wystarczy dodawać też np. ziemniaki, jabłko, paprykę lub inne ulubione jarzyny, szczyptę imbiru lub cynamonu.
Na wzmocnienie: utrzeć 200 g selera i zmacerować w litrze białego wina przez 48 godzin w ciemnym miejscu. Po tym czasie odcedzić i pić po kieliszku dwa razy dziennie przed jedzeniem.
Z utartego selera i cukru w proporcji 5:1 otrzymujemy sok działający korzystnie na samopoczucie ogólne oraz przy krwiopochodnym zapaleniu nerek. Zażywać 1-2 łyżeczki dziennie po jedzeniu.

Napar z liści i nasion: używany jest przy wzdęciach i kolkach jelitowych. Drobno pokrojony liść selera dodajemy do surówek, zup i sosów przed podaniem na stół.

Nalewka: do butelki lub słoika wsypać drobno pokrojone liście selera, zalać je spirytusem (może być nalewkowy 70%) i odstawić w ciemne miejsce na 2 tygodnie. Zlać i zalać liście ponownie zwykłą wódką, znów na 2 tygodnie, po czym obie nalewki połączyć razem i zażywać 2-3 razy dziennie po łyżeczce od herbaty przy astmie, reumatyzmie, ischiasie. Nalewkę należy trzymać w ciemnej butelce i w ciemnym miejscu.

Ponadto inhalacje z soku selera leczą migrenę, bóle głowy.

Na użytek zewnętrzny

Sok z selera stosuje się do obmywania ran, do kąpieli, jako okłady i kompresy na rany. Na odmrożenia stosujemy wywar z łodyg lub z bulwy. Bierzemy 250 g na 1 litr wody i gotujemy na małym ogniu co najmniej pół godziny. Możliwie gorąca kąpiel lub okład części ciała, w której występuje dolegliwość, powinna być stosowana 2 razy dziennie przez 10 minut. Po kąpieli osłonić to miejsce ręcznikiem.
Dobry efekt leczniczy daje też płyn z parzonych obierzyn selera stosowany do kąpieli odmrożonych rąk i nóg.